Scenariusz konkursu wigilijnego "Boże Narodzenie - historia i zwyczaje świąteczne"

Konkurs ten zorganizowałyśmy w okresie przedświątecznym, kiedy uczniowie żyją już atmosferą świąt. Pragnęłyśmy uświadomić młodzieży, że wzmożona przedświąteczna bieganina, gorączkowe przygotowania i szaleństwo zakupów - to zaledwie niewielka część świątecznego rytuału; że uczestnicząc w wigilijnej kolacji podawanej w rodzinnym gronie, mniej lub bardziej świadomie, kultywują polską tradycję i zwyczaje. Pragnęłyśmy zwrócić uwagę młodzieży na te elementy zwyczajów, które traktowane jako coś oczywistego, nie są postrzegane w jej świadomości jako tradycja trwająca od kilkuset lat, zmieniająca się na przestrzeni wieków, ulegająca obcym wpływom, ale w swoim charakterze nieodmiennie polska.

Konkurs pod nazwą "Boże Narodzenie - historia i zwyczaje świąteczne" przeprowadzony przez nauczycieli bibliotekarzy, miał formę pisemną i odbył się w dwóch wersjach językowych:
- w klasach drugich w wersji polskiej
- w klasach pierwszych w wersji angielskiej.

Przewidziano dwa etapy zmagań konkursowych:
I etap - 30 pytań wymagających odpowiedzi opisowych (oparto je na propozycjach metodycznych publikowanych w "Bibliotece w Szkole"), podajemy je poniżej.

II etap - 10 pytań, bardziej szczegółowych i nieco trudniejszych, obejmujących współczesne zwyczaje świąteczne innych krajów - pytania i odpowiedzi w załączeniu.

Wersja angielska konkursu przeprowadzona była jako test wyboru, obejmujący zwyczaje świąteczne Polski i krajów anglojęzycznych

Boże Narodzenie.
Historia i polskie zwyczaje świąteczne - pytania konkursowe.

1.Jakie pogańskie święto zostało zastąpione chrześcijańskim świętem, Bożym Narodzeniem?
2. Jak nazywa się dzień poprzedzający święto Bożego Narodzenia?
3. Z ilu dań składa się tradycyjna polska wieczerza wigilijna?
4. Co symbolizuje liczba potraw wigilijnych?
5. Czym tradycyjnie rozpoczyna się wieczerzę wigilijną? (wymień trzy elementy)
6. Którą tradycję wigilijną uważa się za najstarszą?
7. Co symbolizuje tradycja łamania się opłatkiem?
8. Podaj etymologię słowa 'wigilia' i jego właściwe znaczenie.
9. Po co zostawia się puste nakrycie na stole wigilijnym?
10. Jaki rodzaj potraw podawany jest podczas wieczerzy wigilijnej?
11. Wyjaśnij, co to są jasełka?
12. Jak nazywamy pieśni śpiewane podczas świąt Bożego Narodzenia? (wymień dwa rodzaje)
13. Z jakiego kraju i kiedy przybył do Polski zwyczaj ubierania choinki?
14. Co w staropolskich zwyczajach zastępowało choinkowe drzewko?
15. Czym dekorowano dawniej choinki?
16. Jak nazywany jest okres przygotowań do Bożego Narodzenia?
17. Skąd pochodzi zwyczaj obdarowywania się podarunkami?
18. Kto przynosi prezenty z okazji Bożego Narodzenia? (wymień przynajmniej trzy określenia tej postaci w różnych krajach)
19. Kim w rzeczywistości był święty Mikołaj?
20. Jaki znak informuje nas, że należy zasiadać do wieczerzy wigilijnej?
21. Wymień przynajmniej 6 potraw wchodzących w skład wieczerzy wigilijnej.
22. Dlaczego pod obrus na wigilijnym stole wkłada się siano?
23. Jaką nazwę nosi świąteczna msza odprawiana o północy?
24. Wymień trzy znane Ci świąteczne wróżby i opisz znaczenie jednej z nich.
25. Wymień pięć tytułów kolęd polskich.
26. Gdzie śpiewano pierwsze kolędy?
27. Które Ewangelie poruszają temat narodzin Jezusa?
28. Zacytuj słowa dwóch pierwszych zwrotek kolędy "Bóg się rodzi"...
29. Wymień 5 postaci, które umieszcza się w szopce i wyjaśnij dlaczego?
30 Jakie imiona nosili trzej królowie, którzy przybyli złożyć pokłon i dary dzieciątku Jezus?
(odpowiedzi znajdziecie w "Biblioteka w Szkole" 2003 nr 10)

Pytania do II etapu konkursu.
(wykorzystano informacje z witryny internetowej: http://www.rekreacja.interia.pl/snieg/karnawal - o zwyczajach świątecznych różnych narodów
1. W jakich krajach tradycyjnym daniem bożonarodzeniowym jest indyk?
2. Czym różnią się święta Bożego Narodzenia obchodzone w USA od naszych?
3. Jakie znasz zwyczaje świąteczne kultywowane w Hiszpanii?
4. Co wiesz o zwyczajach świątecznych panujących w Indiach?
5. Kiedy obchodzą Boże Narodzenie wyznawcy Prawosławia?
6. Gdzie spędzają dzień Wigilii Australijczycy?
7. Czy w Argentynie ludzie obdarowują się prezentami na Boże Narodzenie?
8. Jak długo obchodzą Boże Narodzenie Grecy?
9. Podaj przykład kolędy świątecznej znanej w wielu wersjach językowych.
10.Jak nazywają Anglicy drugi dzień świąt- dzień otwierania prezentów

Odpowiedzi: 1. Anglia, Australia, USA 2. Trwają tylko jeden dzień, nie ma zwyczaju kolacji wigilijnej, długi okres przygotowań tj. zakupów od Dnia Dziękczynienia 3. Tu ważniejsze jest święto Trzech Króli 6-go stycznia, rozdawanie prezentów rodzinie, znajomym, statek przywożący króli do portu, piecze się keks z niespodzianką np. z monetami 4. I muzułmanie i hindusi kupują nowe ubrania, 10 dni przed świętem dekorują domy, ulice, kościoły ,ustawia się szopki przed domami, po uroczystej mszy całonocny festyn 5. 2 tyg. po katolikach 6 stycznia 6. W domach, pubach a najczęściej na plażach. 7. Nie, dopiero 6 stycznia rozdają podarunki. 8. Grecy świętują 12 dni. 9. Cicha noc 10. Boxing Day

Konkurs przeprowadzono na lekcjach języka polskiego. Uczniowie otrzymali oddzielnie karty pytań i czyste karty na odpowiedzi. Czas na udzielenie odpowiedzi - 30 min, pozostałe 15 minut przeznaczono na omówienie tych pytań, które zaskoczyły lub sprawiły jakąś trudność uczniom. Podsumowanie i omówienie pytań miało na celu poszerzenie wiedzy o zwyczajach świątecznych u uczniów mniej świadomych oraz uporządkowanie wiedzy u tych, którzy dobrze znają te zwyczaje. Łącznie w eliminacjach konkursu udział wzięło 252 uczniów. Spośród nich wyłoniono tych, którzy uzyskali największą ilość punktów. Najlepszym uczniom wręczono nagrody ufundowane przez Dyrektora szkoły, stroiki świąteczne przygotowane przez członków Klubu Bibliotecznego oraz książki anglojęzyczne ufundowane przez sponsora Wydawnictwo Pearson Education Polska.

Cele konkursu:
- propagowanie wśród młodzieży polskich tradycji i zwyczajów świątecznych
- wzbogacanie wiedzy uczniów z zakresu historii świąt Bożego Narodzenia
- wzbudzanie świadomości przynależności do polskiej tradycji narodowej

Regulamin:
1. Konkurs przeznaczony jest dla uczniów klas drugich i pierwszych liceum.
2. Przewidziany jest w formie pisemnej, składa się z 30 pytań.
3. Odbędzie się w dwóch wersjach językowych:
- w jęz. polskim w klasach drugich
- w jęz. angielskim w klasach pierwszych
4. Wymagana jest znajomość historii świąt Bożego Narodzenia oraz związanych z nimi polskich tradycji, zwyczajów i obrzędów.
5. Przewiduje się przeprowadzenie II etapu konkursu, jeśli etap I nie wyłoni zwycięzców.
6. Każdy uczestnik otrzyma kartę pytań i kartę na odpowiedzi.
7. Konkurs zostanie przeprowadzony na lekcjach jęz. polskiego lub historii.
8. Ogłoszenie wyników konkursu nastąpi w czasie uroczystej wigilii szkolnej. Zwycięzcy otrzymają nagrody rzeczowe.

Omówienie i wnioski.

Okazało się, że najwięcej trudności sprawiło uczniom pytanie o pogańskie święto, które zostało zastąpione przez Boże Narodzenie. Tylko jedna osoba odpowiedziała wyczerpująco, że chodzi o święto przesilenia zimowego czyli święto ku czci boga słońca. Dużo inwencji wykazali uczniowie w opisywaniu wróżb związanych z wigilią, niektórzy znali tylko wróżby andrzejkowe. Wszyscy znali wróżbę ze źdźbłem siana wyciąganym spod obrusa oraz z łuskami karpia, które noszone w portfelu zapewniają pomyślność i pieniądze. Ale niewiele osób słyszało o takich wróżbach jak: liczenie żerdzi w płocie, których parzysta liczba oznacza szczęście albo o migdale znalezionym w kutii.

Należałoby też uświadomić młodzieży, że całowanie pod jemiołą i pieniążek znaleziony w pierożku nie wywodzą się z polskiej tradycji świątecznej. Przyszły one do nas z krajów Europy zachodniej, podobnie jak przed dwoma wiekami zwyczaj strojenia drzewka świątecznego, który przejęliśmy z Prus. Natomiast zwyczaj śpiewania kolęd, z tym też młodzież miała problem, jest tak stary, jak szopki bożonarodzeniowe i pochodzi z okresu średniowiecza, kiedy to św. Franciszek z Asyżu zapoczątkował tradycję ustawiania szopek w kościołach, przy których śpiewano radosne pieśni o narodzeniu Pana.

Przyjęłyśmy założenie, że nie będzie to konkurs wymagający przygotowań, że będzie formą sprawdzianu wiedzy uczniów "z biegu", okazało się to trafna formułą na tym etapie edukacji.

Forma przeprowadzenia konkursu wymagałaby jednak korekty: uczniowie otrzymali karty pytań, bez podziału na grupy, wskazany byłby jednak podział klasy na dwie grupy, co podniosłoby stopień trudności i wiarygodność udzielanych odpowiedzi.  

Opracowanie: Marzena Rymiszewska
Agnieszka Szeligowska
II LO w Łomży

Forum - Wigilia

50 najnowszych wypowiedzi starsze wypowiedzi » nowa wiadomość

Święty Mikołaj NIE ISTNIEJE

  • Jak go widzieliście to pewnie byli to rodzice albo ktoś z rodziny bo ON NIE ISTNIEJE!!! Ja nawet kiedyś uczestniczyłam w tym jak moja cała rodzina brała z aut prezenty i stawiała pod choinką a ja miałam pilnować żeby moja młodsza siostra tego nie widziała

    odpowiedź (2013-11-19 15:46)

Drogi Swiety Mikolaju

  • Mam na imie Magda mieszkam w Brennej kolo Bielska Bialej prosze o prezenty dla mnie laptopa slodycze Dla mamy perfumy slodycze dla chrzestnej telewizor z mozliwosca na cd dwd

    odpowiedź Magda Kwińciak (2013-11-18 21:07)

Drogi Sw Mikolajo

  • Drogi Swiety Mikolaju mam na imie Magda mieszkam w Brennej na Slasku mam z mama nowe mieszkanie chce dostac laptopa i slodycze dla mojej Mamy perfumy i slodycze dla chrzestnej Slodycze i telewizor maly z mozliwoscia na dwd i cd pozdrawiam i dziekuje

    odpowiedź Magdalena Kwińciak (2013-11-18 20:59)

Drogi Mikołaju..

  • Chciałbym Cie prosić o TABLET SONY XPERIA SGP312E3 Bardzo Cię prosze Mikałaju :)

    odpowiedź Hubi (2013-11-18 18:58)

Kochany Święty Mikołaju

  • W tym roku nie byłam tą z najgrzetsnijszych ,ale prosze cię o pamiętnik Violetty to taki serial na Disney Chanell bardzo prosze Pozdrawiam Martyna z rodziną

    odpowiedź (2013-11-18 17:34)

kochany Mikolaju

  • chcialbym zeby wszystkie dzieci na Filipinach byly zdrowe i szczeiszliwe,pozdrawiam,Sebastian

    odpowiedź sebastian gorski (2013-11-18 17:10)

wigilia

  • kocham wszystkie dzieci wszystkiego dobrego na nowy rok

    odpowiedź święty mikołaj (2013-11-17 20:10)

Drogi Mikołaju

  • Drogi Mikołaju ja chcę mieć zawsze szczęście.

    odpowiedź tom (2013-11-17 18:33)

proszę mikołaju

  • kochany mikołaju mam na imię hania . chciałabym eldżi słift l 5 i książkę violetty. proszę cię . nie zawiedż mnie.

    odpowiedź hanusia (2013-11-15 19:50)

proszę mikołaju

  • kochany mikołaju mam na imię hania . chciałabym eldżi słift l 5 i książkę violetty. proszę cię . nie zawiedż mnie.

    odpowiedź hanusia (2013-11-15 19:50)

Święty Mikołaju

  • Nazwam się Michał chciałem tablet samsung galaksi 3 i karty piłkarskie!!!!!!!!!!

    odpowiedź Michał (2013-11-14 14:15)

Kocham cię Mikołaju

  • Drogi Mikołaju nazywam się Kuba moja lista jest w tym roku bardzo mała jestem w 4 klasie i chciałbym komputer Asus Transformer Book T100TA-DK005H W8.1 wierze w ciebie zostawię ci mleko ciasteczka i mały prezent jak w tamtym roku gdybyś mógł odpisać to mój e-mail to kuba.golos@autograf.pl Pozdrawiam.

    odpowiedź Kuba gołoś (2013-11-10 17:34)

kochany mikołaju

  • Podaruj mi straż, policję, pogotowie, pociąg, samoloty-grę na x-boxa, banana, sok, jabłko, liczydło, auto eot wheels

    odpowiedź antos (2013-11-10 17:24)

kochany mikołaju

  • Podaruj mi straż, policję, pogotowie, pociąg, samoloty-grę na x-boxa, banana, sok, jabłko, liczydło, auto eot wheels

    odpowiedź antos (2013-11-10 17:24)

św.Mikołaju

  • nazywam sie natalia a moja siostra paulinka chciałybyśmy dostać rolki a moja siostra pieska wielofunkcyjnego dziekujemy

    odpowiedź natalia i paula (2013-11-09 19:46)

tablet

  • nie stać nas na tableta a córka zobaczyła u koleżanki prosimy o pomoc

    odpowiedź pauliki rodzice (2013-11-08 12:01)

tablet

  • nie stać nas na tableta a córka zobaczyła u koleżanki prosimy o pomoc

    odpowiedź pauliki rodzice (2013-11-08 12:01)

tablet

  • nie stać nas na tableta a córka widziała u koleżanki prosimy

    odpowiedź (2013-11-08 11:58)

Kochany Święty Mikołaju.o

  • Mam na imię Natalka i mam 5 lat. Chciałabym dostać pod choinkę lalkę monster high, która ma czerwone włosy i czerwoną sukienkę, rafaello oraz kolorowe doczepiane włosy. Natomiast moja młodsza siostra Julka nie wiem co by chciała dostać, ponieważ ma ona dopiero 9 miesięcy i jeszcze nie umie mówić. Dlatego przynieś jej, bardzo Cię proszę, to co uważasz za odpowiednie dla dziewczynki w jej wieku. Pozdrawiamy Cię serdecznie.

    odpowiedź Natalka i Julka. (2013-11-07 13:33)

list do mikołaja

  • Drogi Mikołaju!!! Mam na imię Natalia mam jedenaście lat.W tym roku pod choinkę bardzo bym chciała dostać telefon komórkowy z dotykowym ekranem,lalke monster high,tablet.Z góry bardzo Ci dziękuje.Serdecznie pozdrawiam.

    odpowiedź Natalka (2013-11-06 17:16)

Kochany Święty Mikołaju/Dear Santa Clouse

  • Drogi Mikołaju prosze o gre minecraft premium oryginalny oraz o laptopa. Wiem że jeszcze 31 dni ale prosze tylko o to,ponieważ w tym roku byłem wyjątkowo grzeczny/Dear Nicholas please gre minecraft premium original and the computer. I know I have 31 days but please only that, because this year I was very polite

    odpowiedź Szymon Jęczmionka 11 lat (2013-11-05 16:56)

wesołych świąt<333333333333

  • życze wam wesołych świąt bożego narodzeni

    odpowiedź olka (2012-12-19 20:05)

komercjalizacja świąt...

  • ...jest właściwie już faktem - od listopada sklepy toną w bombkach i choinkach, ruszają strony typu listdomikolaja.pl, w radiu leci Last Christmas a w tv "Kevin...". I mamy dwa wyjścia - albo się temu pzreciwstawiać i enerwować się przez dwa meisiące bez przerwy, albo się temu poddać, cieszyć i chłonąć atmosferę - ja wybieram to drugie :) i juz nieważne kto przynosi prezenty i gdzie je chowa - byleby było komu je dawać i poczuć się tak ciepło i rodzinnie ;)

    odpowiedź Kasia777 (2012-12-19 11:53)

  • SWIETYMIKOLAIUDaiNaipiekniejszePrezenty

    odpowiedź Jasienica5 (2012-12-15 12:02)
  • ...chcę usiąść przy stole wigilijnym z moją najbliższą rodziną i po prostu zaśpiewać kolędę...

    odpowiedź mama (2012-12-18 17:02)

list do SWIETEGO MIOLAJA DO LAPONI

  • JESTESMY UBOGOM RODZINA PO ROZWODZIE PRZESZLY TRUDNY CZAS PISZE TO DLADZIECI M ICHDZIECI ZEBY CHOC RAZ SZCESLIWI.PROSZE DLA RAFAL IMARECZKA TELEFONY I NETBUKI DLA CÓRCAKI RÓRNE EDUKACYJN IDUZA LALE KTORA MOWI AJA PSZE O 2100,00 NA SPLATE DLUGOW 2

    odpowiedź MAGDALENA GRYGIEL 64-140 WŁOSZAKOWICE (2012-12-13 22:17)

wesołych świąt!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

  • nie wiem co dostane pod hoinke ale mam nadzieje że coś fajnego!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

    odpowiedź szymi z włocławka (2012-12-10 16:54)

  • gdzie jest śnidg sie pytam?

    odpowiedź (2012-12-04 13:21)

wigilia

  • tylko 4 tygodnie

    odpowiedź kina (2012-12-02 17:08)

Swiateczne zyczenia

  • Z okazji swiat zycze wszystkim ludziom dobrego zdrowia,usmiechu na codzien,dobrej woli dla drugiego czlowieka,mniej ignorancji wiecej zyczliwosci i optymizmu(jezeli mamy pol szklanki mleka to mowmy ze jest pol pelna a nie pol pusta).

    odpowiedź obserwator (2011-12-26 13:04)

chciałbym swiety mikolaju

  • świety mikołaju pod choinkę chciałbym dostać piłke orginalną z pumy do piłki nożnej prosze o kontakt na meila dawidek1234@wp.pl

    odpowiedź dawid (2011-12-23 19:51)

  • Co z 'wami' się dzieje?! Czytałam poprzednie wypowiedzi. Nie licząc tych błędów ortograficznych itp. ... zdziwiła mnie czyjaś wypowiedź. 'Nie ma świąt bez "kevina"' Czy wy (przepraszam za słowo) ogłupieliście?! Kompletnie jak nie mielibyście mózgów! "kevin to już niemal nasza tradycja" Brak słów poprostu... Rozumiem doskonale, że ktoś 'to coś' może lubić. Rozumiem. Nie ukrywam, iż niepowiedziałabym, że to był nieładny fim, ale bez przesady! Rok w rok! Kompletna manipulacja waszymi mózgami... Idźcie lepiej do kościoła, zamiast pisać, że "kevin to nasza tradycja". Zastanówcie się lepiej, na CZYJĄ CZEŚĆ SĄ TE ŚWIĘTA! Pana Boga czy mikołaja z usa, krzyczącego'ho, ho, ho'. Miłych świąt życzę wszystkim pozostałym ludziom, a 'Wam' - nabrania rozumu. ['Wam' - ponieważ nie piszę tego do wszystkich osób, wiadomo do jakich.] Pozdrawiam.

    odpowiedź ZuS (2011-12-22 18:47)
  • ZuS całkowicie się z Tobą zgadzam."Kevin" to tylko film.Nie może być on odbierany jako podstawa Świąt(gdyż jest to żenua). Święta Bożego Narodzenia mówią same za siebie.W ten czas należy czczcić przyjście na świat Chrystusa a nie kierować się filmami,prezentami,szałem zakupów itp.Pozdrowionla ")

    odpowiedź angel (2011-12-23 18:47)
  • halo nie rozumie o co tu chodzi ale Wigilia jutro to cieszmy sie bo co nam pozostalo

    odpowiedź samotna (2011-12-23 19:51)

  • nareszzie śnieg!!!!!!!!! :)

    odpowiedź matwych254345 (2011-12-20 17:05)

...

  • Tak sobie teraz słucham 5 dni przed wigilią kolejny raz kolęd Preisnera i nie mogę się juz doczekać tej chwili gdy całą rodzina usiądziemy do stołu i chociaż nie będzie zbyt na nim bogato to będziemy przy nim wszyscy razem zjednoczeni w atmosferze pokoju i pojednania kocham te swięta za to że raz kiedyś nie ma u nas kłutni w domu nikt na siebie nie wrzeszczy i wszyscy się kochają...Jeszcze tylko 5 dni...

    odpowiedź 15 latka z wawy (2011-12-19 16:25)

ŚnIeG!!!

  • JA CHCĘ WRESZCIE ŚNIEG!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

    odpowiedź śnieżynka (2011-12-15 20:33)
  • musisz jeszcze trochę poczekać

    odpowiedź (2011-12-18 12:46)
  • ja tesz chce

    odpowiedź ola (2011-12-19 15:13)
  • e ja niechce hehe xd lol

    odpowiedź HUBERT G (2011-12-19 20:14)
  • Halo bylo bialo i bedzie moze w styczniu

    odpowiedź Krysi (2011-12-23 19:41)

zyczenia

  • Życzymy wszystkim zdrowych i wesołych świąt, oraz pomyślności w Nowym Roku. Pozdrawiamy Mistrzowie Szeptów

    odpowiedź irka (2011-12-15 12:19)

ŚWIĘTAA;)

  • Ja nie wierze w Mikołajaa.Ale na Gwiazdke/Mikołaja chciałabym, aby Moja rodzina była zdrowa.Aby panowała zawsze wesoła atmosfera.

    odpowiedź Andżelika (2011-12-14 10:01)
  • Czego niby psa? wyraznie napisałam że ...No przeczytaj

    odpowiedź Andżelika (2011-12-16 14:17)

e święty

  • dajcie psa

    odpowiedź gralakowa (2011-12-13 19:04)

Prezenty

  • chciałabym dostać od św.Mikołaja:PSP różowe,lalkę,miśka,mieć dużo pieniędzy,zdrowie,kartki świąteczne od koleżanek,prywatny samolot,prywatny statek,wycieczkę na Tenerife,nowy komputer,kolczyki,itp itd.

    odpowiedź Kinga,8 lat (2011-12-11 22:23)

WESOŁYCH NADCHODZĄCYCH ŚWIĄT

  • W ZDROWIU I W GRONIE RODZINNYM. I NIECH SPADNIE ŚNIEG !!!

    odpowiedź DANULA (2011-12-11 19:55)

kochany andrzejku

  • niedlugo boze narodzenie jak ma ciebie znalesc mikolaj nie wie gdzie mieszkasz twojababciababcia

    odpowiedź babcia z malborka (2011-12-11 18:06)

:);*

  • Michael Buble - All I want for Christmas też świetne wykonanie :)

    odpowiedź Ania (2011-12-06 16:12)

swieta

  • nie moge sie doczekać świąt

    odpowiedź malymis (2011-12-05 19:30)
©2007-2012 www.wigilia.pl
Produkcja: Impact Media
Strona główna Kontakt